Według podanych źródeł, w szczególności dużego badania kohortowego z udziałem ponad 130 000 osób, spożycie białka roślinnego odgrywa znaczącą rolę w obniżaniu ryzyka śmiertelności i poprawie długoterminowego zdrowia.
Oto główne wnioski dotyczące roli białka roślinnego:
Obniżenie śmiertelności ogólnej i sercowo-naczyniowej
Wysokie spożycie białka roślinnego wiąże się z niższym ryzykiem zgonu ze wszystkich przyczyn oraz z powodu chorób sercowo-naczyniowych.
Każde zwiększenie udziału białka roślinnego w diecie o 3% całkowitej energii było związane z:
- obniżeniem ryzyka zgonu ze wszystkich przyczyn o 10%;
- obniżeniem ryzyka zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych o 12%.
Efekt zastąpienia białka zwierzęcego
Największe korzyści zdrowotne obserwuje się przy zastąpieniu źródeł białka zwierzęcego roślinnymi.
Modelowanie pokazało, że zastąpienie 3% energii z różnych białek zwierzęcych białkami roślinnymi prowadzi do znaczącego obniżenia ryzyka śmiertelności:
- zastąpienie białka z przetworzonego czerwonego mięsa obniża ryzyko o 34%;
- zastąpienie białka z nieprzetworzonego czerwonego mięsa obniża ryzyko o 12%;
- zastąpienie białka z jaj obniża ryzyko o 19%.
Ochrona dla grup ryzyka
Pozytywny wpływ białka roślinnego był najbardziej wyraźny u osób, które miały co najmniej jeden czynnik ryzyka niezdrowego stylu życia:
- palenie;
- spożywanie alkoholu;
- nadwaga lub otyłość;
- niska aktywność fizyczna.
U osób bez tych czynników ryzyka związek był mniej zauważalny.
Biologiczne mechanizmy wpływu
IGF-1
W przeciwieństwie do białka zwierzęcego białko roślinne nie prowadzi do wzrostu poziomu insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), którego wysoki poziom wiąże się ze starzeniem i podwyższonym ryzykiem rozwoju raka.
Zdrowie kardiometaboliczne
Białko roślinne wiąże się z:
- obniżeniem ciśnienia tętniczego;
- obniżeniem poziomu cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL);
- poprawą wrażliwości na insulinę.
Brak szkodliwych składników
Produkty pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza przetworzone mięso, często zawierają sód, azotany i azotyny, które mogą negatywnie wpływać na zdrowie. Roślinne źródła białka są pozbawione tych składników.
Wniosek
Badacze wnioskują, że zalecenia żywieniowe powinny koncentrować się nie tylko na ilości białka, ale także na jego źródłach.
Współczesne dane przekonująco wskazują: zachęcanie do spożywania białek roślinnych zamiast zwierzęcych, zwłaszcza przetworzonego czerwonego mięsa, może stać się ważnym krokiem w obniżaniu śmiertelności i poprawie zdrowia populacji.
